advies gewestelijke stedelijke verordening hemelwater

De Vlaamse Regering keurde een nieuw ontwerp goed van gewestelijke stedenbouwkundige verordening inzake hemelwater, dit ter vervanging van de huidige regelgeving uit 2013. Doelstelling is dat iedereen, zowel particulieren en overheden, maximaal water ter plaatse houdt zodat droogteperiodes overbrugd kunnen worden en de impact van verhardingen op overstromingen teruggedrongen kan worden.

SARO erkent de verdiensten van de huidige hemelwaterverordening voor het integraal waterbeleid in Vlaanderen. Gezien de toenemende impact van weersextremen door de huidige klimaatevoluties, in combinatie met de hoge verhardingsgraad van Vlaanderen, onderschrijft de raad de noodzaak aan een grondige aanscherping van het huidige bronbeleid.

De algemene uitgangspunten en verstrengingen van de nieuwe verordening op vlak van toepassingsgebied, hergebruik, infiltratie, buffering enz. kan de raad in grote mate ondersteunen. SARO benadrukt wel dat het ontwerpbesluit verder aangepast moet worden in functie van meer duidelijkheid en transparantie. De raad dringt tevens aan op de opmaak van een volwaardige handleiding en wijst op het belang van sensibilisatie en ondersteuning bij toepassing van dit besluit.

In zijn advies van 31 augustus 2022 formuleert SARO volgende strategische bemerkingen:

  • De raad vraagt te verduidelijken waarom voor verbouwingen en uitbreidingen een aanpassing van zowel het afval- als het hemelwatertracé als voorwaarde wordt gehanteerd. De raad vraagt ook de begrippen ‘verbouwen’ en ‘uitbreiden’ te verduidelijken.
  • De raad ondersteunt de beslissing om maximaal in te zetten op het ter plaatse houden van hemelwater door het verruimen van het toepassingsgebied van verplichte hemelwaterputten, het opleggen van voldoende opvang en maximaal hergebruik. De raad vindt het positief dat een grotere mogelijkheid wordt geboden m.b.t. retentiedaken, maar heeft een aantal vragen over de toepassing ervan.
  • De raad kan de verstrengingen op het vlak van infiltratie ondersteunen, maar wijst er wel op dat de beschikbare ruimte voor infiltratie op kleine, individuele stedelijke kavels vaak zeer/te beperkt is. De raad is voorstander van bovengrondse, groene infiltratievoorzieningen, maar acht een (verdere) sensibilisering en ondersteuning bij de toepassing en het onderhoud van deze systemen noodzakelijk. Het is voor de raad een gemiste kans dat het besluit niet voorziet in de mogelijkheid tot aanleg van een gecombineerd systeem van infiltratie en buffering met vertraagde afvoer.
  • De raad kan het uitgangspunt dat optimale oplossingen kunnen groeien uit een samenwerking over de grenzen heen of tussen publieke en private actoren ondersteunen, maar vraagt de mogelijkheden van voorliggend besluit op dat vlak verder te verduidelijken.
  • De raad formuleert diverse bemerkingen bij de voorziene afwijkingsmogelijkheden. Het is een tekortkoming dat een afwijkingsmogelijkheid ontbreekt voor niet-vergunningsplichtige en meldingsplichtige handelingen.